Twierdza Kłodzko (niem. Festung Glatz) to jeden z najbardziej wyjątkowych i najlepiej zachowanych zespołów fortyfikacyjnych w Europie. Pierwsze pisemne wzmianki o grodzie w tym miejscu sięgają X wieku – kronikarz czeski Kosmas z Pragi odnotował Castellum Cladsko już w 981 roku. Przez kolejne stulecia skaliste wzgórze nad rzeką Nysą Kłodzką nieprzerwanie pełniło funkcję obronną. Kolejne epoki wnosiły nowe warstwy architektury militarnej: w XIII wieku wzniesiono pierwszy murowany zamek, a w połowie XVI wieku, na zlecenie śląskiego księcia Ernesta Bawarskiego Wittelsbacha, architekt Lorenz Krischke dokonał okazałej renesansowej rozbudowy. W XVII wieku Austriacy, po zdobyciu Kłodzka w 1622 roku w trakcie wojny trzydziestoletniej, podjęli decyzję o gruntownej przebudowie wzgórza. Zniszczony zamek stopniowo zastępowały nowoczesne fortyfikacje bastionowe, a Góra Zamkowa – przemianowana na Górę Forteczną – zaczęła stawać się jedną z potężniejszych twierdz Europy Środkowej.
Przełomowym momentem w historii twierdzy był rok 1742, kiedy po zajęciu Kłodzka przez Prusaków po I wojnie śląskiej król Fryderyk II Wielki postanowił uczynić z niej filar pruskiego systemu obronnego na nowo zdobytych ziemiach. Zlecił rozbudowę i modernizację fortyfikacji architektowi generałowi Gerhardowi Corneliusowi von Walrave – wybitnemu specjaliście, który projektował twierdze m.in. w Szczecinie, Głogowie, Wrocławiu i Świdnicy. Projekt Walravego zakładał oparcie systemu obronnego Kłodzka na dwóch kluczowych punktach: forcie głównym w centrum miasta i nowym forcie pomocniczym na Owczej Górze (niem. Schäferberg) – wzgórzu po drugiej stronie rzeki. Fort Owcza Góra budowano w latach 1745–1749 jako samodzielny system fortyfikacji w narysie sześcioramiennej gwiazdy, mający za zadanie osłaniać wschodnie podejścia do fortu głównego i uniemożliwiać nieprzyjacielowi ostrzał twierdzy z prawego brzegu Nysy Kłodzkiej. Kulminacją pruskiej rozbudowy Twierdzy Kłodzko było wzniesienie w latach 1770–1774 potężnej reduty o narysie kleszczowym – Donżonu – który pełnił rolę ostatecznego punktu obrony i do dziś góruje nad całym miastem. W jego kazamatach urządzono koszary, zbrojownię, piekarnię, laboratorium, a w podziemnej skale wykuto niezwykły, wielopoziomowy system chodników kontrminerskich.
W XIX wieku Twierdza Kłodzko stopniowo traciła militarne znaczenie. W 1877 roku zdecydowano o centralizacji (ograniczeniu) linii obronnej twierdzy. Z obwodu obronnego wyłączono fortyfikacje miasta, pozostawiając w jej obrębie jedynie wybraną wojskową dzielnicę (Przedmieście Ząbkowickie). W czasie II wojny światowej władze niemieckie wykorzystały przepastne pomieszczenia twierdzy na więzienie Wehrmachtu.
Zapraszamy na wspólne specjalne zwiedzanie Twierdzy Kłodzko, podczas którego odwiedzimy miejsca na co dzień niedostępne dla zwykłych turystów, zajrzymy również do zapomnianego, lecz niezwykle ciekawego Fortu Owcza Góra.
Program wycieczki
Data wycieczki: 16.05.2026 r. (sobota)
Start: Twierdza Kłodzko
Zakończenie: Stare Miasto Kłodzko
Rozpoczęcie wycieczki: 9:00
Przewidywane zakończenie: około 17:00
Liczba uczestników (miejsc): do 30 osób
Minimalny wiek uczestników: od 10 lat
Program wycieczki obejmuje zwiedzanie Twierdzy Kłodzko i Fortu Owcza Góra (bilet do twierdzy wliczony jest już w cenę wycieczki). Trasa wycieczki obejmuje m.in.: zwiedzanie Piwnicy Tumskiej, fortyfikacje górnej części twierdzy w tym części poza szlakiem turystycznym, kazamaty Donżonu (najważniejsze dzieło obronne), kazamaty ekspozycyjne i artyleryjskie, wystawy stałe Twierdzy Kłodzko, galerie kontrminowe i demolacyjne, części zewnętrzne twierdzy, ogrody komendanta i relikty średniowiecznych umocnień (baszta i mury obronne). Druga część obejmuje Fort Owcza Góra, Koszary Czerwone i Białe, punkt widokowy, latryny wojskowe, Korona Wysoka, XIX-wieczny punkt uzbrajania pocisków artyleryjskich, wewnętrzna fosa fortu, wybrane galerie kontrminowe (demolacyjne).
UWAGA! Przeczytaj przed rezerwacją!
Trasa wycieczki wynosi około 7 km, do pokonania w terenie miejsko-górskim. Wycieczka jest średnio wymagająca fizycznie. Koniecznie zabierz ze sobą wygodne obuwie, najlepiej trekkingowe. W przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych należy mieć ze sobą również odzież zapewniającą ochronę przed wiatrem, deszczem lub śniegiem. W podziemiach panuje stała temperatura około 7°C, dlatego również latem należy mieć ze sobą coś ciepłego do ubrania. Przyda się również woda do picia. Koniecznie zabierz ze sobą latarkę (czołówkę). Wycieczka nie jest przeznaczona dla osób cierpiących na klaustrofobię. Do pokonania na trasie znajdują się liczne schody i wąskie przejścia.
Wspólny obiad po zakończeniu wyprawy
Po zakończeniu wycieczki (około godz. 17:00) planowany jest wspólny obiad dla wszystkich chętnych uczestników wyprawy. Ta opcja jest dodatkowo płatna. Obiad zostanie zorganizowany w Barze Kryształowa w Kłodzku. Przy wspólnym posiłku będziemy mogli zregenerować siły i podzielić się wrażeniami z wyprawy. Będzie to idealne zakończenie dnia pełnego wrażeń. 💪🙂
Menu do wyboru
- Zestaw tradycyjny (pomidorowa, kotlet drobiowy z gotowanymi ziemniakami i surówką + kompot)
- Zestaw wegetariański (pomidorowa, smażony dorsz z gotowanymi ziemniakami i surówką + kompot)
